Hét nummer dat je in Oeganda hoort
Als je hier op straat loopt hoor je on-stop deze muziek.
Berichten
Het weertje hier
- Masaka Ugandatijd: 6:27 am
Meest bewolkt16°C
Als je hier op straat loopt hoor je on-stop deze muziek.
“Aunty Vera, can I come in?”
” Tuurlijk, kom maar even bij mijn les kijken.”
Donderdag weer engelse les gegeven, zoals elke dag. Het regende wat en het was koud dus eerst een lichamelijke warming up met ze gedaan, want tja, als je koud bent kun je niet denken. Vervolgens een paar potjes hangman (galje) met ze gedaan. In de klas die ik lesgeef zit een jongen die hiermee niet meekomt omdat zijn gehoor niet goed is en daardoor ook niet kan spreken. De afgelopen week daar mee rondgelopen en wat oor een oplossing ik daarvoorkon bedenken. Uiteindelijk tot het idee gekomen hem een papier en donker potlood te geven en hem de letter die hij wilde zeggen op te laten schrijven. Nou, gelukkiger heb ik een mens bijna nonooit gezien. Na hangman dan begonnen met het ‘echte’ engelse werk. Al snel was het uur engels voorbij, maar de volgende leraar kwam niet opzetten. Dus nog een uur in de klas geweest, woordzoeker op het bord geschreven en die met de klas gemaakt wat ze fantastisch vinden en ook heel fanatiek in zijn. Vervolgens ze de opdracht geschreven er zelf 1 te maken die ze op het bord konden schrijven als ze klaar waren. Aan het eind van het 2e uur dan ook een woordzoeker van een leerling op het bord wat erg leuk was.
De smaak van het lesgeven heb ik wel te pakken gekregen. Op het moment merk ik wel dat na 10 weken mijn ideeeen een beetje opraken, maar het werken met de kinderen, opdrachten, spelletjes voor ze te bedenken, zien wat ze nog niet goed kunnen en daar wat voor bedenken als extra oefening vind ik leuk. Maandag gaat de laatste lesweek in, de week daarna zijn er examens.
Ik hou het hierbij, ga straks samen met een andere vrijwilliger op bezoek bij iemand. Gaan we samen koken (pizza) en voor de gein hadden wehenna voor de handen gekocht dus daar gaan we eens me kliederen.
Oja, voor de mensen die zich al eens hadden afgevraagd of dat weerblokje op mijn weblog klopt: het klopt.
Dan nu heel veel liefs.
Groeten Vera
Na meer dan 3 maanden in Oeganda verbleven te hebben vallen steeds meer typisch Oegandese dingen op (deels ook al voorgekomen in mijn texten):
1) Vol is nooit vol, auto’s worden tjok vol gepropt
2) Afval op straat gooien en verbranden
3) Overal bananenbomen (matoke bananen)
4) Het leven dat op straat af speelt
5) Boda Boda’s
6) Geen georganiseerd openbaar vervoer
7) kleurrijke kleding
8)Lachen
9) Koken op vuur
10) Rood zand
11) kleine bananen
12) Mannen en kinderen scheren hun hoofd, vrouwen laten het ivlechten
13) Alles word in de dorpen per boda of fiets vervoerd, van eten, dieren tot tafels en grafkisten (met overledene erin)
14) Weinig musea en/of historische gebouwen
15) Dans en trommelen
16) Leven zoals de voorganger doet. Feetsen geven zoals iedereen doet, niet snel vernieuwend
17) Kuilen in de weg
18) Kleine winkeltjes waarin alles en nog wat verkocht wordt
19) Stroom die uitvalt
20) Samen
21) Gevels van huizen beschilderd met reclame22) Slechte materialen
Recept Oegandese thee:
Kook het wellwater, laat het zeker 40 seconden goed koken. Schenk het kokende water in een kop, doe er een zakje zwarte thee in en 3 eetlepels suiker. Even roeren en drinken maar.
Oegandese pindakaas:
Ga naar de winkel. Pak een potje pindakaas uit het schap. Kijk bij de ingeredienten. Ingredienten: Pinda’s, Suiker en nog een E-nummer.
Recept Oegandese melk:
Kook de melk. Nadat het goed gekookt hebt schenk je het in een kop. Voeg er minstens 3 eetlepels suiker aan toe, even roeren en drinken maar.
Recept Oegandese porrige (’pollige’ zoals de Oegandesen het noemen):
Doe in een pan water en meel. Voeg er vele scheppen suiker aan toe. Tijdens de bereiding goed roeren. Nadat het een tijd goed geprutteld heeft in een kop schenken en drinken maar.
Straatbeeld:
Loop van school naar huis. Tel het aantal kinderen dat sugarcane eet. Kom tot de ontdekking dat dat er heel veel zijn.
De Oegandesen zijn een zoet volkje, hoe meer suiker hoe beter.
P7 heeft afgelopen week hun final examen van de primary school gehad. Gister een wiskunde examen ingezien wat ze hadden moeten maken. Echt onvoorstelbaar wat die kinderen van de leeftijd 12-14 hier moeten kunnem aan het eind van de 7e van de onderbouw. Wat ze aan het eind van de 7e voor wiskunde moeten kunnen is het zelfde als wat ik aan het eind van mijn Havo moest kunnen…Hetzelfde geldt voor biologie. Respect als ze dat kunnen, ik had het niet gekunt op die leeftijd.
Hoi lieve mensen,
Sommige al opgevallen, het leven heeft hier zijn normale gang gekregen. Heb een vast week- en dagritme gekregen en weet onderhand ook steeds minder te schrijven. Vanuit Nederland krijg ik de verhalen te horen dat de herfst is aangebroken, dat is heel vreemd te beseffen, want hier zit ik in de zon, voor mij geen herfst dit jaar, geen vallende bladeren, geen boerenkool met worst. Nee, voor mij zon, soms een heftige regenbui, matooke en fried cassava, rokken en t-shirts met korte mouwen. Ik heb wel een tijd gehad ik me wel afvroeg wanneer de kou kwam, en wat de mensen hie rin de winter eten, want dan groeien er toch zeker geen bananen. Wonderlijk als je dan tot de beseffing komt dat her hier het hele jaar warm is en dat de mensen hier 2x per jaar dingen kunnen planten, terwijl wij dat maar 1x per jaar kunnen. Laatst een hapje pompoensoep gegeten, wat smaakt dat vreemd zeg zo in de zon als je het gewend bent te eten als het buiten koud en regenachtig is. Nee, ook geen pompoensoep voor mij dit jaar.
Op het moment zijn we nog druk bezig met lesgeven. De laatste 4 lesweken zijn alweer aangebroken, daarna zullen de examens zijn, een weeek van nakijken en dan nog een week die open is. Vrijdag heeft de hoogste klas van school ziojn afscheidsfeest, want zij gaan dinsdag naar ergens anders om hun afsluitende examens te maken. Verder ben ik de laatste dagen ook wel meer bezig met wat ik hierna wil. Niet continue want ik ben hier en dan wil ik niet continue met me hoofd in Nederland zijn, maar het is toch ook wel goed er mee bezig te zijn, toch wat te kijken voor een studie en inschrijven bij een kamernet.
Met het lesgeven gaat het goed, al is de samenwerking met de lokale leraren soms erg moeilijk en demotiverend. Als er mensen zijn die nog goede tips hebben, wat betreft engelse speelse oefeningen voor in de les of toneeloefeningen: laat het me weten.
Sinds een aantal weken zijn we ook computerles aan de leraren aan het geven. Gister na schooltijd dan computerlerares geweest, ze internet uitgelegd en met google geoefend. 1 leraar wilde een foto van een polder zien, dus naar een foto van een polder gegoogled, uiteindelijk ook foto’s bekeken van de Zutphense Walburgiskerk, wat de verraste reactie opwekte dat het net een moskee was. Hier in Oeganda hebben de kerken meestal geen toren, en de torens die er zijn zijn niet zo groot en ook niet met een ronde koepel. Was leuk om met een Oegandese leraar Nederlandse plaatsjes te zoeken, van koeien, van mzungu’s op fietsen, polders, Zutphen.
Dat een beetje het leven van hier.
Heb een goede tijd.
Liefs Vera
Hoi lieve iedereen,
Op het moment achter een computer in Rwanda. Gister hier naar toe gereisd. Morgen weer terug naar Oeganda. Bij de grens moesten we al onze plastic zakken achter laten in de auto, want daar waar in het ene land plastic zakken geoorloofd zijn, openlijk op straat gegooid worden, is het in het andere land verboden wegens afval probleem. Nu dus plasticzakloos. Zo ook een groot verschil dat ik hier ineens niet met mensen kan praten, want hier spreken ze frans, wat ik dan weer niet spreek. Verder is Rwanda heel anders georganiseerd, in Oeganda is het legaal om dingen op straat te verkopen, je ziet dan ook overal uitstallingen op de weg en vele verkopers die je maar wat graag wat willen verkopen. Hier in rwanda zie je maar een enkeling omdat het eigenlijk verboden is. Ook het verkeer is beter geregeld, in eerste instantie al veel betere asvaltwegen, geen putholen in de weg en stoplichten in de stad. Voor het eerst sinds tijden kan ik ook weer rustig over straat lopen, me vrij rondbewegen zonder in een grote mensenmassa te lopen, uit te moeten kijken voor alle boda boda’s en auto’s, mensen die je van alles willen aansmeren, nee, eindelijk rust en ruimte in een stad.
Gister nog wel getuige geweest van een diefstal. In mijn eentje liep ik over straat, de andere vrijwilligers met wie ik hier ben had ik in het internetcafe achtergelaten. Een man probeerde me een o zo mooie maat 45 mannenschoen te verkopen (waar ik dan als vrouw o zo weinig aan heb…). Evenlater rent er een groepje jongens langs me, met die mooie schoen in hun hand, een verkoper met 1 schoen minder achterlatend. Ook hier gebeuren zulke dingen, ook hier word er wel eens gestolen, zelfs in een land dat heel goed georganiseerd is.
De mensen hier in de stad zijn ook heel anders, veel voortstrevender, economischer, op de toekomst gericht. Veel mannen met pakken en stropdas, veel vrouwens in nette broeken.
De reden trouwens van ons reisje is een visumreis en een evaluatie week. Hoe gaat het met iedereen? Hoe gaat het met het werk? Wat willen we nog bereiken? Wat komen we tegen? Hoe bereiden we ons voor op Nederland? En veel praktische zaken. Verder bezoeken we ook veel projecten om ideen op te doen voor ons eigen werk, horizon verbreden.
Vandaag op het programma om de laatste punten te evalueren, het centrum te bezoeken waar de genocide herdacht wordt, Kigali te verkennen en hopelijk nog naar een dansvoorstelling.
Heel veel liefs,
Vera
Hoi lieve iedereen,
Om even een dagindruk te geven.
Om 6.30 rinkelt mijn wekker wat dus betekend opstaan. De rest van mijn ochtend bestaat dan uit douchen, aankleden en ontbijten (ontbijt is zoet wit ‘brood’, het Nederlandse brood is wel iets dat ik mis). Om 7.45 vertrek ik dan naar school. De wandeling naar school varieert van 10 minuten (als ik alleen loop) tot 15/20 minuten (als ik onderweg kinderen uiit de nursey tegenkom), dit laatste is meestal het geval. Om 8.05 ben ik dan zo op school en om 8.30 beginnen dan de lessen. De lessen duren hier een vol klokuur, dus van 8.30-9.30 en van 9.30-10.30. Van half 11 tot 11 uur is er dan pauze waarna er weer een blok is van 2 lesuren. Vervolgens is er dan een uur puaze, is er middageten, kom ik even bij van het lesgeven (lesgeven kan best moe maken) en na een uur ben ik dan weer fit om het laatste dagdeel in te kunnen gaan. Om 4 uur zijn de lessen klaar. Tot half 5 hang ik dan nog op school, want om half 5 is de close of the schoolday. Ja, en dan om kwart voor 5 zit de lesdag er weer op en loop ik weer terug naar huis, meestal in 10 minuten. De rest van de dag speel ik wat rond het huis met Hope, lees een boek, doe mijn was, luister een muziekje of speel eindeloos kaart (hebben in het huis een kaartspel-verslaving) of dammen). Om8 uur wordt het avondeten dan door de familie gebracht, eten we, en kwebbelen we daarna nog… of spelen kaart natuurlijk.
En omdat het om 7 uur al donker wordt en het een half uur later helmaal donker word en we het vanaf dat moment met lantarens moeten doen, gaan we best op tijd ons bed in om de volgende dag weer om 6.30 wakker te worden.
Liefs Vera
19/09/09, Masaka
Eigenlijk, als je er bij stil staat, is het zo grappig, kom je net uit de schoolbanken, heb je 3 weken examens zitten maken, sta je ineens voor de klas terwijl er allemaal lieve kinderen verwachtingsvol naar je kijken. Mijn leven als lerares is begonnen. Vorige week mijn eerste lesweek gehad, nu al in de 2e week. Vorige week onverwacht een klas overgenomen, meteen ook mijn eerste les die ik alleen gaf. Voorheen had ik wel een aantal keer naailes gegeven, maar dat was samen met andere vrijwilligers. Samen met een Oegandese lerares gewerkt, want dat is wel fijn, ten eerste alleen al omdat je zo nu en dan toch een vertaler nodig hebt. De kinderen begrijpen Engels, maar een opdracht wordt vaak toch beter begrepen als die in het Luganda herhaald wordt.
In iedergeval vorige week mijn eerste les gegeven en dat was echt heerlijk om te doen.
(ik geloof dat ik nu gedachtes an lezen, jaja, jullie zijn benieuwd wat voor een les ik gegeven heb…)
Nou, mijn eerste les was een creabea les. Eerst heb ik een tekenspel met ze gedaan (de 1 tekent een hoofd, vouwt het papier om en geeft het door aan een ander die er een romp onder tekent waarna het papier weer omgevouwen wordt en doorgegevn wordt aan een 3e die er de benen onder tekent). Dit was erg gezellig. Vervolgend heb ik ze allemaal een nieuw paier gegeven, de tekendoos in het midden van de klas gezet en ze een verhaal voorgelezen terwijl zij lekker aan de hand van het verhaal getekend hebben. Een les duurt hier 1 of 2 uur, ik had dan een blokuur, dus 210 minuten les. Best lang voor een eerste keer lesgeven, maar zeker niet vervelend want de kinderen waren de hele les zoet met het tekenen. Op het eind dan nog even met de klas hangman gespeeld, o wacht, in Nederland noemen we het galgje, en toen was het alweer pauze.
Deze week ook gestart met toneel lessen die ik samen met 2 andere vrijwilliegrs geef. Vandaag ook nog een toneelles gehad…zo super als dat is en wat de kindern wel niet kunnen. Ze kunnen echt goed spelen en het is ook een hele fijne lessfeer.
Omdat het de eerste les na de vakantie was, hebben we eerst warming ups gedaan. Het knopenspel (met de klas een mensenknoop maken en daar dan weer zien uit te komen), rondlopen en ondertussen dingen uitbeelden (spelen dat je heel moe bent, een leeuw bent, dat je heel boos bent, heel blij bent, dat je een slang bent, dat je verliefd bent enz.)
25/09/09, Masaka
Om nog even mijn verhaal af te maken. Vanmorgen op school mijn eerste Engelse les gegeven, samen met een Oegandese lerares. Zij gaf de therorie en ik had een oefening bedacht. Aangezien ze in de les van vandaag nieuwe woorden zouden leren, en het mij goed leek dat ze deze woorden in praktijk zouden brengen, oefenen in het spreken, had ik een toneeloefening voor de klas bedacht. In groepjes van 3/4 moesten ze een toneelstukje spelen waarin iedereen wat moest zeggen en waarin minsten 4 nieuw geleerde woorden voor moesten komen.
Ik de opdracht in het Engels uitgelegt waarna die herverteld werd in het Luaganda. En dan is het wel grappig om te merken dat ze daarna wat anders doen, dat de opdracht anders overgekomen was en dus anders herverteld. Uiteindelijk was de nieuwe opdracht niet slecht maar wel kwamen ze minder aan het spreken toe dan wat ik zelf in gedachten had wat goed zou zijn. Wel was het een hele prettige les, en leerzaam voor owel de kinderen als voor mij.
Morgen ga ik naar een Oegandese bruiloft waarvoor ik samen met de andere vrijwilligers uitgendigd ben. Evelien had me laatst op een wandeling spontaan gevraagd wat ik komende maanden zeker nog mee zou willen maken/doen. En toen had ik gezegd dat het me best bijzonder lijkt eens zo iets mee te maken. En nu ik deze uitnodiging krijg, en het wellicht ook de enige kans zou zijn, grijp ik die aan.
Afgelopen zondag ook bij een kerkdienst geweest. Jeetje, die zijn wel echt anders dan de Nederlandse. Er word veel gelachen, veel zang begeleid door trommels en af en toe als mensen naar voren lopen dansen ze een beetje. Zelf heb ik nog voor een nieuwe grap gezorgd. Het was namelijk zo tijdens de kerkdienst dat iedereen naar voren liep. Ik liep braaf mee naar voren met degene van mijn gastfamilie met wie ik naar de kerkdienst ging, bleek dat ik geld moest deponeren. Gelukkig dat ik op zoiets voorbereid was, alleen was er me niet verteld in welke bak ik het geld droppen moest. 3 bakken stonden voor me. Ik denken “geld is geld, komt toch uiteindelijk samen in 1 grote bak” dus ik drop het in de rechter bak terwijl ik naar mijn idee wat wonderlijk aangekeken wordt. Krijg ik later te horen dat 1 van de bakken voor vrouwen is (linker bak), 1 voor kinderen (middelste bak) en 1 voor mannen (rechter bak)…..haha.
Vandaag trouwens gefrituurde mieren gegeten….knapperig…..niet slecht van smaak…..maar het idee! Lekker, zit je daar mieren te eten. Slecht is het niet hoor, maar ik moest wel echt mijn gedachtes stop zetten en gewoon eten die handel.
Zo, de tekst is weer lang genoeg.
Heel veel liefs,
Vera
Zo, onderhand is het tijd voor een Luganda les.
Oli otya (Oolie-otja) = How are you?
Antwoord hierop: Gyendi (Djendie) = I’m fine
Dus: “Oli otya?”
“Gyendi”
Kulikayo (koeliekaajoo) = Welkom thuis/terug
Antwoord hierop: Nvudeyo (voedeejoo) = Dank je
Dus: “Kulikayo!”
“Nvudeyo!”
Webale nnyo (weebaalee njoh) = Heel erg bedankt
Welaba (weelaabaa) = Tot ziens
Voor ik het vergeet te vermelden. Het post ontvangen voor mij duurt en maand. Houd daar dus rekening mee, Vanaf begin december zou ik niet meer de postbox openen, dus alles wat na eind oktober gestuurd wordt bereikt mij dus wellicht niet meer.
Verder wilde ik nog vragen dat, als er dingen zijn waar je erg nieuwsgierig naar bent, mij die in een email te laten weten, maximaal 3 punten, dan kan ik kijken die de komende maanden te behandelen. Zelf heb ik namelijk een aantal punten die ik nog wil beschrijven, maar nieuwe ideeen zijn altijd welkom.
“Ik zal kijken wat ik voor je kan doen.”
Zo, dan nog even wat anders om over te babbelen wat het volgende onderwerp heeft:
“Gooi het maar uit het raam.”
Onderhand al weer een tijdje geleden, het was de eerste dag van mijn vakantie, 4 weken gelede dus, ik zat in de bus met nog 3 leraren, op weg naar Kampala. Ik had een heerlijke vanille yoghurt gekocht (mijn Oegandese verslaving) en die zat ik daar dus heerlijk in het busje op te drinken (vanille drinkyoghurt is het meer), maar als je zo aan het drinken bent, bereik je op een gegeven moment het punt dat er niks meer over is. Ja, en toen had ik een dilemma. Als ik het in mijn tas stop dan stinkt binnen de korste keren mijn tas aangezien ik het er vergeet uit te halen, dus die optie viel af. Dan heb je nog de optie het 3 uur in je hand te houden, maar omdat ik dat nu ook niet echt zie zitten viel die ook af. Ja, en dan heb je nog optie 3, aangedragen door een leraar met wie ik samen reisde: “Gooi het uit het raam.” “Ja, hallo” denk ik dan, “dat is toch niet netjes? Dan wordt het hier 1 mega zooi.” En dat klopt, dat is ook hoe het op sommige plaatsten is. Iedereen gooit zijn afval op straat, want prullenbakken kennen ze hier niet of nauwelijks en een afval systeem zoals we in Nederland kennen, hebben ze hier ook niet. Men gooit alles hier op straat, veeg het zo nu en dan op een hoop en verbrand het. Alles, plastic, papier, alles wordt verbrand. Nog steeds vind ik het grappig om, op de momenten dat ik in Kampala ben, borden te zien waarop staat “Keep our city cleen” Elke keer vraag ik me dan weer af hoe ze dat willen doen als er nauwelijks prullenbakken in deze grote stad te vinden zijn.
Liefs Vera
Nu ik in Oeganda ben, en de mogelijkheid heb je cultuur tot in de teentjes mee te maken, tja, dan moet ik ook die kans grijpen. En daar sta je dan, met je voeten in de bananenpuree, omdat je zonodig de Oegandese cultuur wil leren kennen, met je voeten stampend terwijl je bruine prut tussen je tenen omhoog komt. Grappig is het zeker, en als je het samen doet met anderen is het heel gezellig, vooral als je als mzungu bijna valt in de slijmerige substantie. Deze bananendrank waar later bier van gemaakt word, word gemaakt van (natuurlijk) bananen, wat gemengt wordt met gras (waarom weet ik niet) en waar je dan met je blote voeten op gaat staan trappelen. Het sap druipt dan door de schil van bananenbomen waaronder het opgevangen word in een kom. 1 keer in de zoveel tijd maakt min gastfamilie dit, om later als bier te verkopen.
Iedereen nog heel erg bedankt voor alle lieve reacties, maakt het schrijven altijd erg leuk als je weet dat er met plezier gelezen word en elke keer kijk ik weer uit naar de reacties. Dus bij deze bedankt en ik lees ze met plezier!
Liefs Vera